Khoảng trống giám sát Ủy ban Bầu cử… Ai sẽ kiểm soát?

Tòa án Hiến pháp đã phán quyết rằng việc Cơ quan Kiểm toán và Thanh tra giám sát Ủy ban Bầu cử là vi hiến, làm dấy lên tranh cãi.

Vậy ai sẽ giám sát các vấn đề nội bộ của Ủy ban Bầu cử? 

Báo cáo kiểm toán công bố hôm nay cho thấy không chỉ có bê bối tuyển dụng mà còn có tình trạng kỷ luật làm việc lỏng lẻo ở mức nghiêm trọng. Ví dụ, một trưởng phòng của Ủy ban Bầu cử tỉnh Gangwon đã vắng mặt không phép 100 ngày và khai man nghỉ ốm 81 ngày nhưng vẫn nhận đủ lương. Ngoài ra, dù công chức không được phép nghỉ để học luật tại trường đào tạo luật (Law School), nhưng trường hợp này vẫn được chấp thuận. Thậm chí, khi cử quan chức giám sát bầu cử ở nước ngoài, Ủy ban Bầu cử còn yêu cầu Bộ Ngoại giao miễn kiểm tra năng lực ngoại ngữ, cho thấy công tác quản lý yếu kém.

Các vấn đề nội bộ rất nghiêm trọng, vậy sau phán quyết hôm nay, cơ quan nào sẽ giám sát Ủy ban Bầu cử?

Trên thực tế, công tác kiểm toán sẽ phụ thuộc vào cơ chế kiểm toán nội bộ. Tòa án Hiến pháp cũng bày tỏ lo ngại về điều này, đồng thời nhấn mạnh rằng quyết định này không có nghĩa là Ủy ban Bầu cử trở thành khu vực "miễn nhiễm với tham nhũng". Tòa án cũng kêu gọi Ủy ban Bầu cử phải xóa bỏ những lo ngại về tính minh bạch của hệ thống kiểm toán nội bộ.

Ủy ban Bầu cử có đưa ra giải pháp nào không?

Trong quá trình xét xử, Ủy ban Bầu cử đã đề xuất một số biện pháp. Tháng 1 năm ngoái, họ đã tách bộ phận kiểm toán khỏi Văn phòng Thư ký và thành lập một Ủy ban Kiểm toán độc lập với sự tham gia của các thành viên bên ngoài. Hôm nay, họ cũng cam kết sẽ tăng cường tính độc lập của cơ quan kiểm toán để khôi phục lòng tin của công chúng. Nhưng liệu kiểm toán nội bộ có đủ để ngăn chặn những sai phạm tương tự? Nội dung kiểm toán có được công khai không?

Phóng viên của TV Chosun đã liên hệ với Ủy ban Bầu cử để xem có thể tiếp cận dữ liệu kiểm toán định kỳ hoặc biên bản cuộc họp của Ủy ban Kiểm toán hay không, nhưng nhận được câu trả lời rằng tất cả đều là tài liệu mật. Trong khi đó, Văn phòng Giám sát thuộc Ủy ban Bầu cử Mỹ có riêng một trang web để công khai kết quả kiểm toán, bao gồm cả việc tuyển dụng nhân sự. Các chuyên gia cho rằng Hàn Quốc cũng cần tăng cường tính minh bạch như vậy.

"Cần phải mở rộng cơ chế công khai hoặc tăng cường sự tham gia của các thành viên độc lập để đảm bảo tính công bằng trong giám sát."

Về mặt pháp lý, nếu không có bất kỳ cơ quan bên ngoài nào giám sát thì đây có phải là một lỗ hổng không? Một số chuyên gia hiến pháp cho rằng cần xem xét sửa đổi Hiến pháp sau quyết định của Tòa án Hiến pháp hôm nay. Hiện tại, Quốc hội có thể giám sát thông qua điều trần và các cơ quan điều tra có thể vào cuộc khi có tố cáo nội bộ, nhưng cả hai phương thức này đều có hạn chế.

Ví dụ, nếu Ủy ban Bầu cử từ chối cung cấp tài liệu cho Quốc hội, thì rất khó để kiểm tra nội bộ. Ngoài ra, các cuộc điều tra của cơ quan công tố cũng chỉ có thể thực hiện sau khi có tố cáo. Vì vậy, nhiều ý kiến đề xuất điều chỉnh vị trí của Cơ quan Kiểm toán trong bộ máy nhà nước hoặc sửa đổi luật để đảm bảo tính giám sát hiệu quả hơn.

"Tranh cãi nảy sinh vì Cơ quan Kiểm toán trực thuộc Tổng thống, tức là thuộc nhánh hành pháp. Một giải pháp là sửa đổi Hiến pháp để biến Cơ quan Kiểm toán thành một tổ chức độc lập."

Hiện tại, Ủy ban Bầu cử vốn đã đối mặt với nhiều tranh cãi về gian lận bầu cử. Nếu họ còn không chịu sự giám sát chặt chẽ, thì ai có thể tin tưởng được? Rõ ràng, họ cần thể hiện sự minh bạch nhiều hơn.